Bu bölümde custom kültürünün en tanınan garajını konuşuyoruz: Barris Kustoms. George Barris Batmobile efsanesinin merkezindeki isim; çünkü ekranda gördüğümüz o araç 1 dolarlık bir konsept otomobilden çıktı. Ayrıca bu hikâye tek bir dâhinin değil, iki kardeşin hikâyesi.
Roseville’de İki Kardeş
Yıl 1925. Kuzey Kaliforniya’da iki Yunan göçmeninin oğulları büyüyor: Sam ve George. Anneleri erken ölünce akrabaları onları Roseville’e alıyor. George yedi yaşında balsa ağacından model araçlar yapıyor. Detay takıntısı da o yaşta başlıyor. Okul biter bitmez yerel bir kaporta dükkânında yer süpürüyor. Süpürgeden kaynak torcuna geçmesi uzun sürmüyor.
Sonra amcaları onlara 1925 model bir Buick veriyor. Kardeşler arabayı çalıştırıyor, görünüşünü değiştiriyor ve satıyor. Ardından bir başkası geliyor. Böylece daha lise bitmeden şu denklemi kuruyorlar: hurda, artı emek, artı hayal gücü eşittir sermaye. Kısacası George Barris Batmobile’e giden yol bu küçük dükkânda başlıyor.
Los Angeles ve Savaş Sonrası Kaliforniya
George 18 yaşında Los Angeles’a iniyor ve Bell’de küçük bir dükkân açıyor. Sam savaştan sonra ona katılıyor. Zamanlama iyi. Çünkü Güney Kaliforniya’da geniş yollar, ucuz araba ve savaşta el becerisi kazanmış genç ustalar var. Detroit otomobil üretiyor, Kaliforniya ise o otomobili kimlik nesnesine çeviriyor.
Burada kardeşlerin yol farkı da belirginleşiyor. George müşteriyle, dergiyle ve şovla ilgileniyor. Sam ise oranla, orantıyla.
Hirohata Merc: Aksesuar Değil, Oran
Sonra Bob Hirohata geliyor. Yanında 1951 model bir Mercury Club Coupe var. Barris Kustoms bu otomobili hafifçe değiştirmiyor; yeniden kuruyor. Tavanı önde yaklaşık 4, arkada yaklaşık 7 inç düşürüyorlar. Ayrıca B sütununu kaldırıyor ve yeni bir cam dili kuruyorlar. Gövde sadeleşiyor. Ön ızgara üç ayrı 1951 Ford ızgarasının birleşiminden doğuyor. 1952 Buick yan trimi gövdeye akış veriyor.
Önemli olan şu: bu araba aksesuar yüklü bir Mercury değil; Barris’in oranlarını baştan çizdiği bir Mercury. Yani siluet değişiyor. Custom’ın en ağır işi tam olarak burada başlıyor. Üstelik fatura da hafif değil; kayıtlar dönemin parasıyla yaklaşık 3.500 dolarlık bir işi gösteriyor.
Hollywood Kapıyı Çaldı: George Barris Batmobile Yolda
1950’lerin ortasında stüdyolar sokakta gördükleri arabaları fark etmeye başlıyor. İlk film aracını High School Confidential için yapıyorlar. Küçük bir prodüksiyon, mütevazı bir bütçe. Ama işi ciddiye alıyorlar; ardından telefon çalmaya başlıyor.
Ardından yıldızların kişisel araçları geliyor. Elvis Presley uzun beyaz bir Cadillac istiyor. Frank Sinatra, Zsa Zsa Gabor, Jayne Mansfield geliyor. Kimsenin arabası bir diğerine benzemiyor. Çünkü seri üretim yok; George her aracı sahibine göre çiziyor.
Bu arada isimdeki K harfine dikkat. Custom kelimesi normalde C ile yazılır. Barris kardeşler K ile yazdı. Kustom Kulture denen hareketin adı bu harften geçiyor.
George Barris Batmobile: 1 Dolarlık Futura
ABC yeni bir dizi çekecekti ve Batman’in bir arabaya ihtiyacı vardı. Anlatılana göre stüdyo 15 gün verdi. George sıfırdan başlamadı. Çünkü garajın köşesinde 1955 model bir Lincoln Futura bekliyordu: Ford’un vitrine çıkarıp sonra rafa kaldırdığı fütüristik konsept araç. George onu yıllar önce 1 dolara almıştı.
Siyah boya, kanat yapıları ve arkada jet motoru görüntüsüyle Futura, Batmobile’e dönüştü. Doğrusu 15 günlük süre iddiasına biz de temkinli yaklaşıyoruz. Çünkü atölyede iş yapan herkes bu sürenin ne demek olduğunu bilir. Ama sonuç ortada: milyonlarca çocuk o arabayı gördü ve orijinal siluet hâlâ o garajdan çıkan siluet.
Arkası geldi. 1964’te The Munsters için Munster Koach ve tabutun üzerine kurulu, gerçekten yarışan Drag-U-La. Sonra The Green Hornet için Black Beauty, Dukes of Hazzard için General Lee, Beverly Hillbillies kamyoneti ve 1982’de Knight Rider için KITT. Yani bizim Kara Şimşek.
George Barris Batmobile Sonrası: Atölye Bir Okuldu
George tanıtım işini de iyi biliyordu. Ayrıca araçlarını ülke çapında şovlara taşıdı ve televizyona çıktı. Revell ve AMT gibi firmalar araçlarının maket kitlerini yaptı. Çocuklar Barris araçlarını plastik kutudan çıkardı ve büyüdüklerinde custom kültürünün içindeydiler.
Ama garaj sadece onun hakkında değildi. Von Dutch, Dean Jeffries, Larry Watson, Bill Hines gibi isimler oradan geçti. Kapısından geçen herkes bir şey öğrendi; sonra kendi garajını açtı. Sonuçta iyi atölyeler böyle çalışır.
Sonuç
George Barris Batmobile hikâyesi, doğru bakış açısının doğru bütçeden daha değerli olduğunu gösteriyor. George Barris 2015’te, 89 yaşında hayatını kaybetti. Orijinal Batmobile hâlâ tur yapıyor. Bu adam işini hiç küçük görmedi; tamirci miyim, tasarımcı mıyım diye sormadı, sadece yaptı. Kimse “Barris arabası” diye izlemiyordu ama herkes hissediyordu. Bence bu kültürdeki en güçlü şey bu: ismin geride kalması, işin öne çıkması.
Projelerimizi görmek için West Riders Custom sayfamıza göz atabilirsiniz. Peki siz custom kültüründe hangi aracı gördüğünüzde “işte bu” dediniz? Yorumlarda paylaşın.
Videoyu YouTube’da izleyin: 1 Dolara Aldı, Batmobile Yaptı | Hollywood’un Gizli Garajı
